Gigafabryki AI w Europie. Fundament suwerenności cyfrowej czy wyścig z ograniczeniami?

13 kwietnia 2026

Rozwój tzw. gigafabryk AI – wielkoskalowych centrów obliczeniowych przeznaczonych do trenowania zaawansowanych modeli sztucznej inteligencji – staje się jednym z kluczowych elementów strategii technologicznej Unii Europejskiej. Inwestycje tego typu mają umożliwić budowę niezależności cyfrowej, jednak ich realizacja napotyka istotne bariery, przede wszystkim w zakresie dostępu do infrastruktury i komponentów.

Polska w europejskim ekosystemie AI

W Polsce planowana jest budowa dwóch fabryk AI – w Poznaniu oraz Krakowie. Projekty te realizowane są odpowiednio przez Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe oraz Akademickie Centrum Komputerowe Cyfronet AGH.

Poznańska inwestycja – PIAST AI – ma osiągnąć skalę do ok. 30 tys. procesorów graficznych (GPU), co przekłada się na wartość rzędu 5 mld zł. Centrum będzie wykorzystywane m.in. do trenowania modeli sztucznej inteligencji oraz zastosowań w medycynie, przemyśle, analizie danych i badaniach klimatycznych. Z kolei projekt Gaia AI Factory w Krakowie, współfinansowany przez Polskę i UE w ramach EuroHPC JU, ma koncentrować się na ochronie zdrowia, sektorze kosmicznym oraz rozwoju dużych modeli językowych.

Infrastruktura jako kluczowy zasób

Gigafabryki AI to nie tylko centra danych, ale strategiczna infrastruktura umożliwiająca rozwój nowoczesnej gospodarki cyfrowej. Ich znaczenie wykracza poza samą technologię – obejmuje również bezpieczeństwo gospodarcze i technologiczne.

Bez własnych zasobów obliczeniowych Europa pozostaje uzależniona od zewnętrznych dostawców, co ogranicza jej zdolność do samodzielnego rozwoju innowacji. Największym wyzwaniem pozostaje dostęp do komponentów niezbędnych do budowy infrastruktury AI. Dotyczy to przede wszystkim procesorów graficznych (GPU), pamięci, zaawansowanych serwerów i systemów sieciowych.

Rynek tych technologii jest silnie skoncentrowany. Przykładowo Nvidia odpowiada za około 65% globalnego rynku GPU wykorzystywanych w rozwiązaniach AI. Produkcja wielu kluczowych komponentów odbywa się poza Europą, co zwiększa podatność na zakłócenia łańcuchów dostaw oraz presję cenową.

Treść znajduje się w archiwum

Możesz ją przeczytać kupując dostęp do naszego archiwum STANDARD.